Kerstmis is onlosmakelijk verbonden met Kerstfeest en bij dit soort feesten hoort Kerstmuziek. Kerstmis wordt steeds op twee verscheiden manieren wordt gevierd: profaan en/of religieus, of in en buiten de kerk. En dat mag je ook letterlijk nemen, want de evocatie in de kerststal verzinnebeeldt het goddelijke wonder van de geboorte van Christus, geboren te midden van het pastorale (boeren)leven. De beleving is direct en door het wonder van de geboorte ook familiaal. In de donkerste dagen van het jaar straalt de kerstster en geeft de weg aan naar vrede en hoop, die van de nederigheid. De reeks ‘Natale in Italia’ gidtst je op boeiende wijze door het Italiaanse kerstlandschap en zijn kerstmarkten. Geen kerstmarkt zonder kerstmuziek.
Geen wonder dat de kersttraditie (ook een vieringsmoment, een moment van rust) altijd veel volk op de been bracht en dat de handel er een graantje van meepikte. En dat al eeuwenlang! En dat over alle generaties heen.
Deze binding komt tot uiting in het lied ‘Piva Piva’, ook gekend als ‘Pìa, pìa’. ‘Piva, piva, l’olio d’oliva’ is een typisch Noord-Lombardisch lied (Brescia, Bergamo) dat waarschijnlijk geboren werd als ‘nina nanna’ (dus eerder per toeval), maar uitgroeide tot een ‘classic’ in Italië, zeker voor de liefhebbers van traditionele liederen. De prachtige, rustgevende melodie klinkt het mooist in de uitvoering door de ‘baghèt’ (de Bergamaskse doedelzak) en in het plaatselijk dialect. Onderstaande versie geeft ook een Italiaanse vertaling van het lied weer, da’s mooi meegenomen.
Maar wat is de binding van ‘olijfolie’ met kerstmis? Het was namelijk zo dat de olijfolieverkopers hun waren sleten in december (namelijk de maand waarin de olijfolie verkoopsklaar was) en dat ze deze ‘jingle’ (avant la lettre) gebruikten om hun producten aan de man te brengen. En dat al omstreeks 1700!
Talloze variaties bestaan er op deze melodie en het zegt veel over de bekendheid ervan dat zelfs de grote W.A. Mozart het melodieus inlaste in zijn opera ‘Le Nozze di Figaro’ (in dit fragment op 31:16).
Ook de kinderen pikten deze eenvoudige melodie op en dus werd het een ‘filastrocca’ (kinderrijmpje), waardoor het succes dat deze melodie kende, nog toenam. Maar niets belet je jezelf te begeleiden op gitaar en je in samenzang deze ‘traditional’ eigen te maken. In elk geval, geniet ervan!
