Montefalco ligt in het centrale westen van Umbrië, op een heuvel bedekt met olijfbomen en druivenranken, midden in de vallei van de rivieren Clitunno, Topino en Tiber. Deze adembenemende ligging heeft ertoe geleid dat Montefalco bekend staat als het Balkon van Umbrië. Vanwege het ecologische, culturele en artistieke erfgoed behoort Montefalco tot de Borghi più belli d’Italia (de Mooiste Dorpen van Italië).
Montefalco was al in de Romeinse tijd een belangrijke gemeente vanwege zijn dominante positie boven de vallei die Spoleto en Perugia verbindt. Vanaf de 11e eeuw bloeide de stad op in de cultuur van de vrije gemeenten en de Renaissance. In de 13e en 14e eeuw waren er veel botsingen met de omliggende gemeenten. Vooral omdat het vaak de kant van het pausdom koos tegen de ghibellijnse heren van Foligno, de familie Trici.
De heerlijkheid Foligno domineerde de stad ongeveer 50 jaar lang, totdat het in 1424 werd bevrijd door Francesco Sforza. Het herwinnen van de vrijheid leidde tot het opstellen van de gemeentelijke statuten en een ware wedergeboorte van de kunst en de economie.
In deze periode ontwikkelde Montefalco zich tot het huidige historische stadscentrum. De artistieke ontwikkeling bereikte haar hoogtepunt met de meesterwerken van Benazzo Gozzoli in de hoogrenaissance. Pas in een veel latere eeuw, na zijn onafhankelijkheid te hebben verloren en herwonnen, kreeg de stad in 1848 de titel “stad” van paus Pius IX.
Kunst, cultuur en omgeving
Montefalco heeft een belangrijk kunstpatrimonium. Het is een essentieel referentiepunt om de schilderkunst van Umbrië te begrijpen. Daarvoor beginnen we met het kerkmuseum van Sint Franciscus, gebouwd voor de Minderbroeders tussen 1335 en 1338.
Het museum is verdeeld over drie expositieruimtes. Zo is er de ex-kerk, wereldwijd bekend vanwege de frescocyclus die Benozzo Gozzoli tussen 1450 en 1452 schilderde en die het Leven van San Francesco voorstelt. Er zijn ook een Natività van Perugino (begin 16e eeuw) en fresco’s van de Umbrische school te zien. Tweede deel is de Kunstgalerij met werken van Francesco Melanzio, Antoniazzo Romano en de Umbrische school uit de jaren 1300 tot 1700. Tenslotte is er de crypte met archeologische vondsten, beelden en stukken uit verschillende tijdperken.
Cinta Duecentesca, dertiende-eeuwse muren, is de naam die gegeven werd aan de compacte stadsmuren. Lorenzo Maitani restaureerde ze in de 14e eeuw, en ze zijn ook vandaag nog steeds in goede staat. De middeleeuwse indeling van de stad wordt gedomineerd door de kerk van Sant’Agostino. Daarin fresco’s van Ambrogio Lorenzetti en Bartolomeo Caporali. Men bouwde de kerk tegelijkertijd met het klooster in de tweede helft van de 13e eeuw boven een klein gebouw gewijd aan Johannes de Doper. Het centrale plein van de stad, Piazza del Comune, biedt een concentratie aan aristocratische paleizen. Daarbij het 14e eeuwse Palazzo Pambuffetti, Palazzo Senili en Palazzo Santi-Gentili (15e eeuw), Palazzo Langeli en Palazzo De Cuppis o Camilli (16e eeuw).
Palazzo Communale
Het stadhuis of Palazzo Comunale, bouwde men in 1270. Daarna verfraaide men het met een loggia. In de 18e eeuw voegde men de klokkentoren, Torre Campanaria, toe bekroond met een fastigium om de gevel aan te passen. Aan de overkant van het plein staat de kleine kerk van S. Maria de Platea. Dat is meteen een van de oudste gebouwen van de stad. Hier hield men de eerste openbare bijeenkomsten van de gemeente.
Ook een bezoek waard is de romaanse kerk van San Bartolomeo en de nabijgelegen poort, Porta di Federico II, uit 1244. De kerk en het klooster van Santa Chiara met 14e-eeuwse schilderijen van de Umbrische school. In de omgeving staat de kerk van Santa Illuminata (16e eeuw) met zijnissen met fresco’s van Francesco Melandio. Er is ook het Convento di San Fortunato (15e eeuw) waar de kerk is beschilderd door Benozzo Gozzoli en Tiberio d’Assisi.
