De kathedraal van San Zeno in Pistoiais een prachtig romaans gebouw in het hart van de stad, daterend van voor het jaar 1000 en uitkijkend over de Piazza Duomo.
Volgens de overlevering was de vroegmiddeleeuwse kerk gewijd aan San Martino, bisschop van Tours die stierf in 397. Later, onder Longobardische overheersing, werd de kerk vernoemd naar San Zeno.
Naast de kathedraal staat de elegante klokkentoren, één van de hoogste torens van Italië. Deze werd aan het begin van de 12e eeuw volledig gerenoveerd. Hij onderging in de loop der eeuwen een reeks ononderbroken ingrepen. Pas in het midden van de 20e eeuw herstelde men het oude uiterlijk.
De voorgevel van de kathedraal
Aan de prachtige romaanse gevel voegde men in de 14e eeuw een portiek toe. Deze voltooide men in 1505 toen Andrea Della Robbia de geglazuurde archivolt van het centrale portaal en de terracotta lunet met de Madonna en het kind voor het portaal eronder maakte.
Bijzonder mooi zijn de twee marmeren beelden boven aan de gevel. Ze stellen de twee beschermheiligen van de stad Pistoia voor. Rechts zie je San Jacopo, links staat San Zeno. De beelden werden respectievelijk gebeeldhouwd door Andrea Vaccà (1721) en Jacopo di Mazzeo (1336).
Op 21 juli, vier dagen voor de feestdag van de patroonheilige, gaat de jaarlijkse Vestizione di San Jacopo door. Tijdens dit jaarlijks evenement bedekt men het beeld van San Jacopo met een rode wollen mantel, een symbool van het martelaarschap.
Het interieur van de kathedraal bestaat uit drie door zuilen verdeelde schepen, een verhoogd presbyterium en een crypte. De grandioze baroktribune werd ontworpen door de Pistoiese architect Jacopo Lafri. De fresco’s die de gewelven en muren versieren zijn van Domenico Cresti, bekend als Passignano (1602), en Pietro Sorri (1603). De drie paneelschilderingen die de cyclus completeren zijn respectievelijk van Cristofano Allori, Gregorio Pagani en Benedetto Veli.
Onder de kunstwerken in de kathedraal vallen het grote houten kruisbeeld op. Het is werk uit 1274 van de hand van Coppo di Marcovaldo en zijn zoon Salerno. Ook het zilveren altaar van San Jacopo, dat tussen de 13e en 15e eeuw door de beste goudsmeden van die tijd werd vervaardigd, is je blik meer dan waard.
Cattedrale di San Zeno, Piazza del Duomo, 51100 Pistoia PT, Italië
