Nee, ik bedoel niet het Venetië zoals het tot voor kort was, voor het uitbreken van de corona-pandemie. De nostalgie betreft het Venetië van ‘ooit’.
In 1980 had het historisch centrum van Venetië 180.000 inwoners, nu 25.000. La Serenissima is verworden tot pretpark, dat onder de voet gelopen wordt door dertig miljoen bezoekers per jaar. In de laatst door de VPRO uitgezonden documentaire I love Venice werd op prachtige, maar tegelijk huiveringwekkende wijze in beeld gebracht welke fnuikende gevolgen dat heeft, en werd het treurige verhaal verteld van de wanhopige bewoners die uit hun stad verdreven worden. Hoe ongezond en riskant een economische en sociale monocultuur is, blijkt nu het monster van het massatoerisme (tijdelijk?) gekooid is: de afhankelijkheid van de zo verlokkend lijkende toeristenindustrie keert zich fataal tegen de stad. Death in Venice, met dank aan het korte termijngewin.
In 1978 was ik voor het eerst in Venetië, midden in de winter, op een nevelige dag met motregen van de ochtend tot de avond. Dan is Venetië op zijn mooist. De waterige beelden van toen drukken mijn heimwee van nu uit.
