In deze reeks belichten we telkens een model dat in de geschiedenis van de (Italiaanse) auto een belangrijke rol heeft gespeeld, zij het door zijn techniek, styling, populariteit of andere reden.
In 1972 presenteerde Fiat een nieuwe sportauto, de X1/9 (icsunonove). De X1/9 had een dwarsgeplaatste middenmotor (achter de bestuurder), achterwielaandrijving, opklappende koplampen en een afneembaar targadak. Omwille van zijn lay-out en zijn looks werd de auto al snel baby-Ferrari genoemd. De auto was gebaseerd op de eerder vertoonde conceptauto van Autobianchi (een zustermerk van Fiat), de A112 Runabout. Het design van deze auto’s kwam van Bertone, waar Marcello Gandini in die tijd het hoofd van de designafdeling was. De naam van de X1/9 was een uitzondering omdat Fiat normaal gesproken drie cijfers aan een model gaf. Dit model kreeg echter zijn prototype naam.
De X1/9 gold als de vervanger van de 850 Spider, die eveneens bij Bertone was ontworpen. De carrosserie werd bij Bertone geproduceerd en daarna overgeheveld naar de fabriek van Fiat, waar men de auto verder afgewerkte. Technisch leunde de auto sterk aan bij de Fiat 128 (het typenummer is trouwens ook 128). De eerste modellen hadden dus de 1,290 cc-motor en versnellingsbak uit de Fiat 128 Coupé. Deze motor produceerde 75 pk en haalde 170 km/u. Het totaalplaatje van de auto werd geprezen, van de exceptionele wegligging tot het design. De X1/9 werd trouwens knap tweede bij de Auto van het jaar verkiezing van 1974, wat uniek is voor dit type auto.
Vanaf 1979 begon Fiat met de verkoop een vernieuwde X1/9, met impactvrije bumpers, een 1500cc motor met 85 pk en een vijfversnellingsbak. Die ‘dikke’ bumpers waren een vereiste voor de Verenigde Staten. De auto was daar een grote hit. Ongeveer tweederde van de geproduceerde X1/9’s werden aldaar verkocht.
In 1982 verhuisde de productie naar Bertone en werden ze onder die naam op de markt gebracht. Er zijn na tien jaar ongeveer 140.000 exemplaren van deze kleine, sportieve Italiaanse bak geproduceerd door Fiat. Bertone produceerde er 19.000. De laatste liep in 1989 van de band.
